Đau cổ vai gáy nên chườm nóng hay chườm lạnh?

Chườm là cách đơn giản nhất để giảm đau cổ vai gáy tại nhà. Nhưng chườm nóng hay chườm lạnh, chườm bao lâu thì nhiều người vẫn làm theo cảm tính, có khi làm đau nặng thêm. Dưới đây là nguyên tắc dễ nhớ.

Nguyên tắc chung: mới thì lạnh, lâu thì nóng

• Chườm lạnh cho đau mới, cấp tính có sưng, nóng: sau va chạm, chấn thương, căng cơ do vận động mạnh trong 24–48 giờ đầu.
• Chườm nóng (ấm) cho đau mỏi lâu ngày, co cứng cơ, đau do ngồi sai tư thế, do nhiễm lạnh, vẹo cổ khi ngủ dậy.

Với phần lớn trường hợp đau mỏi cổ vai gáy của dân văn phòng, chườm ấm là lựa chọn phù hợp.

Chườm nóng: tác dụng và cách làm

Nhiệt ấm làm giãn mạch, tăng máu nuôi cơ, giúp cơ mềm ra và giảm co cứng. Theo y học cổ truyền, nhiệt giúp tán hàn, thông kinh lạc, đặc biệt phù hợp khi đau do phong hàn.

Cách làm:

1. Dùng túi chườm nóng, khăn nhúng nước ấm vắt khô, túi muối rang hoặc túi thảo dược.
2. Nhiệt độ ấm dễ chịu (khoảng 40–45°C), không gây bỏng rát.
3. Lót một lớp khăn mỏng giữa túi chườm và da.
4. Chườm 15–20 phút, 2–3 lần mỗi ngày.
5. Sau khi chườm, giữ ấm cổ, có thể làm vài động tác giãn cơ nhẹ.

Chườm lạnh: tác dụng và cách làm

Lạnh làm co mạch, giảm sưng, giảm viêm và làm "tê" cảm giác đau.

Cách làm:

1. Bọc đá viên hoặc túi gel lạnh trong khăn mỏng, không đặt đá trực tiếp lên da.
2. Chườm 10–15 phút, nghỉ ít nhất 1 giờ rồi mới chườm lại.
3. Chỉ dùng trong 24–48 giờ đầu sau chấn thương. Sau đó chuyển sang chườm ấm.

Chườm thảo dược

Chườm thảo dược là phương pháp truyền thống của y học cổ truyền: các vị thuốc có tính ấm như ngải cứu, gừng, sả, quế, muối hột được sao nóng hoặc hấp, gói trong túi vải rồi chườm lên vùng đau.

Ưu điểm so với chườm nóng thông thường:

• Giữ nhiệt lâu và đều hơn.
• Tinh dầu thảo dược thấm qua da, tăng tác dụng làm ấm, giảm đau.
• Mùi thảo dược giúp thư giãn, dễ ngủ.

Tại nhà, anh chị có thể rang nóng muối hột với ngải cứu, cho vào túi vải chườm vùng gáy. Kiểm tra nhiệt ở mặt trong cổ tay trước để tránh bỏng.

Tại cơ sở trị liệu, chườm thảo dược hoặc cứu ngải thường được kết hợp với bấm huyệt và giải cơ để tác dụng sâu và kéo dài hơn.

Những sai lầm thường gặp

• Chườm quá nóng, quá lâu: dễ bỏng da, nhất là người da mỏng, người tiểu đường, người lớn tuổi giảm cảm giác.
• Ngủ quên khi đang chườm bằng túi điện.
• Chườm nóng khi vùng đau đang sưng, nóng đỏ sau chấn thương: có thể làm sưng tăng.
• Đặt đá trực tiếp lên da: gây bỏng lạnh.
• Chườm xong ra gió, vào phòng điều hòa ngay: cơ dễ co cứng trở lại.

Ai cần thận trọng khi chườm?

• Người tiểu đường, rối loạn cảm giác, bệnh mạch máu ngoại biên.
• Vùng da có vết thương hở, viêm, bệnh ngoài da.
• Người không rõ nguyên nhân đau, đau kèm sốt, tê yếu tay: nên đi khám trước.

Chườm giúp giảm đau tạm thời rất tốt. Nếu phải chườm hằng ngày mà cổ vai gáy vẫn đau kéo dài, nhiều khả năng đã có bó cơ lâu ngày cần được trị liệu.

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của cơ sở y tế. Nếu đau kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, anh chị nên đi khám chuyên khoa.