Bấm huyệt chữa đau vai gáy: các huyệt thường dùng và lưu ý

Bấm huyệt là phương pháp quen thuộc của y học cổ truyền, dùng ngón tay tác động lên các huyệt đạo để điều hòa khí huyết, giảm đau. Với đau mỏi vai gáy, bấm huyệt kết hợp xoa bóp là một trong những cách hỗ trợ được nhiều người lựa chọn.

Bấm huyệt chữa đau vai gáy có hiệu quả không?

Theo y học cổ truyền, đau vai gáy là do kinh lạc bị bế tắc: "thông thì bất thống, thống thì bất thông" (thông thì không đau, đau là do không thông). Bấm huyệt giúp khai thông kinh lạc, hành khí hoạt huyết.

Dưới góc nhìn hiện đại, lực ấn lên các điểm này giúp giãn cơ co cứng, tăng lưu thông máu và kích thích cơ thể giảm cảm nhận đau. Bấm huyệt thường đạt hiệu quả tốt với đau do cơ, do tư thế, do nhiễm lạnh. Với bệnh lý cột sống, bấm huyệt chỉ đóng vai trò hỗ trợ.

Các huyệt thường dùng khi đau vai gáy

Phong trì

• Vị trí: chỗ lõm ở sau gáy, dưới xương chẩm, cách đường giữa gáy khoảng 2 khoát ngón tay, hai bên.
• Tác dụng: giảm đau cứng gáy, đau đầu vùng chẩm, chóng mặt do nhiễm lạnh.

Kiên tỉnh

• Vị trí: điểm giữa đường nối từ gáy (đốt sống cổ C7) tới mỏm vai, ngay đỉnh cơ vai.
• Tác dụng: giảm mỏi cứng vai, đau lan từ cổ xuống vai.
• Lưu ý: phụ nữ có thai không bấm huyệt này.

Thiên tông

• Vị trí: giữa xương bả vai, chỗ ấn vào thấy tức lan.
• Tác dụng: giảm đau vùng bả vai, đau lan xuống cánh tay.

Đại chùy

• Vị trí: dưới mỏm gai đốt sống cổ C7 (đốt nhô cao nhất khi cúi đầu).
• Tác dụng: thường dùng khi cứng cổ do phong hàn.

Hợp cốc

• Vị trí: mu bàn tay, giữa xương ngón cái và ngón trỏ, chỗ cao nhất khi khép hai ngón.
• Tác dụng: huyệt giảm đau vùng đầu mặt cổ. Không dùng cho phụ nữ có thai.

Hậu khê

• Vị trí: bờ ngoài bàn tay, sau khớp ngón út, ở đầu nếp gấp khi nắm tay.
• Tác dụng: hay dùng khi vẹo cổ, cứng cổ cấp, vừa bấm vừa cử động cổ nhẹ.

Cách tự bấm huyệt an toàn tại nhà

1. Ngồi thoải mái, thả lỏng vai.
2. Dùng đầu ngón cái hoặc ngón giữa đặt đúng huyệt, ấn từ nhẹ đến vừa, đến khi thấy cảm giác tức, nặng (gọi là "đắc khí"), không được đau buốt.
3. Day tròn 1–2 phút mỗi huyệt.
4. Kết hợp xoa vuốt vùng cổ vai trước và sau khi bấm để cơ mềm ra.
5. Có thể làm 1–2 lần mỗi ngày.

Tự bấm phù hợp để giảm mỏi nhẹ hằng ngày. Với đau kéo dài, bó cơ nhiều điểm, nên được trị liệu bởi người có chuyên môn vì cần xác định đúng huyệt, phối huyệt và lực phù hợp với từng người.

Ai không nên bấm huyệt?

• Phụ nữ có thai (đặc biệt các huyệt Hợp cốc, Kiên tỉnh, Tam âm giao).
• Người đang sốt, có vết thương hở, viêm da, bệnh ngoài da tại vùng bấm.
• Người có rối loạn đông máu, đang dùng thuốc chống đông.
• Người vừa ăn quá no, quá đói, say rượu.
• Người có bệnh lý tim mạch nặng, ung thư, loãng xương nặng cần hỏi ý kiến cơ sở y tế trước.
• Đau cổ kèm tê yếu tay, sau chấn thương: cần khám trước. Xem dấu hiệu cảnh báo.

Bấm huyệt tại Shanti Care

Tại Shanti, mỗi khách được chuyên gia, y sĩ y học cổ truyền thăm khám trước, xác định thể bệnh (xem bài đau vai gáy theo y học cổ truyền) để chọn phác đồ huyệt phù hợp. Bấm huyệt được kết hợp với giải cơ bằng tay, chườm thảo dược hoặc cứu ngải để tăng hiệu quả. Khách thấy lực quá mạnh có thể báo kỹ thuật viên để điều chỉnh bất cứ lúc nào.

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của cơ sở y tế. Nếu đau kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, anh chị nên đi khám chuyên khoa.